پرتال دانشگاهی کشور پرتال دانشگاهی کشور
University Portal of Iran

کلمات مرتبط

    نتایج کارشناسی ارشد 97 نتایج ارشد 97 دفترچه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد امریه سربازی استخدام تامین اجتماعی استخدام شرکت نفت استخدام آموزش و پرورش استخدام بانک پذیرش بدون کنکور منابع کارشناسی ارشد منابع دکتری استخدام شهرداری آگهی استخدام پليس استخدام نیروی انتظامی لیست همایش های بین المللی لیست سمینار لیست کنفرانس سالن همایش مقاله ISI دانشگاه پيام نور استخدام بانک پاسارگاد سازمان سما استخدام بانک شهر استخدام بانک گردشگری آگهی استخدام بانک صادرات استخدام بانک پارسیان پودمانی علمی کاربردی 97 استخدام دولتی استخدام استانداری استخدام آتش نشانی استخدام وزارت نيرو استخدام ديپلم استخدام برنامه نویس استخدام حسابدار نمونه سئوالات کارشناسی ارشد نمونه سئوالات دکتری ارزشیابی مدرک دانشگاه پیام نور فراگير دانشپذير مدرک دیپلم مدرک کارشناسی انتخاب رشته کنکور سراسری 97 عدح.هق daneshgah پردیس دانشگاهی شهریه دانشگاهها آگهی استخدام تهران azad karshenasi arshad kardani peyvasteh azmoon konkoor mba مجازی mba یکساله مدرک mba
 اخبار دانشگاهی کشور / اخلاق          10 اسفند 1389 - 01 March 2011


از صفات زشت و ناهنجاري كه راحتي وآسايش انسان را سلب مي كند و او را در نظر ديگران بي­اعتبار جلوه مي­دهد، عيبجويي است. اين خوي شرم آور به كلنگي مي­ماند كه كسي آنرا به دست گرفته و براي ويران كردن بنای برادري، محبت، يگانگي، صفا وصميميت مدام كوشش مي­كند.

در مقابل اين صفت خبيثه، عيب پوشي كردن قرار دارد که از بزرگترين شاخصه­هاي خيرخواهي است و از آن تعبير به ستر عيوب مي­شود. ستر به معناي پوشاندن چيزى[1]است و عيب، نقصان در ذات چيزي يا در صفتي[2] است و در اصطلاح، عيب پوشي، پرده بر بديهاي مردم افكندن[3] است.
فضيلت عيب پوشي
در فضيلت وشرافت عيب پوشي و پرهيز از عيبجويي، روايات بسياري ذكر شده است كه به بيان پاره­اي از آنها مي­پردازيم:
-امام رضا(ع) درپاسخ مردى كه از برادرش شكوه مي­كرد فرمود:
«... پرده‏پوشى كن و بر عيوبش روكش افكن..»[4]
-امير المؤمنين(ع) فرمود: خوشا بحال آن كس كه از عيب ديگران چشم بپوشد و به عيب‏هاى خود نگاه كند.[5]
-امام علي(ع) مي­فرمايند: اى بنده خدا! در گفتن عيب كسى شتاب مكن. شايد خدايش بخشيده باشد و بر گناهان كوچك خود ايمن مباش؛ شايد براى آنها كيفر داده شوى! پس هر كدام از شما كه به عيب كسى آگاه است به خاطر آنچه كه از عيب خود مى‏داند بايد از عيب جويى ديگران خود دارى كند.[6]
-حضرت عيسى(ع) ‏به اصحابش فرمود: بگوئيد ببينم اگر كسى ببيند گوشه‏اى از جامه برادرش (در خواب) كنار رفته و عورتش نمايان شده، بقيه را هم عقب مى‏زند يا آن را مى‏پوشاند؟ گفتند: البته آن را مى‏پوشاند. فرمود: ابدا، شما جامه را يكباره عقب مى‏زنيد. آنها فهميدند كه سؤال جنبه مثال دارد. گفتند: يا روح اللَّه، مقصد چيست؟ فرمود: اين مثال مردى است كه از برادرش عيبى بيند و نپوشاند. [7]
ستار العيوب بودن خداوند
در فضيلت وشرافت عيب پوشي همين بس كه يكي از اوصاف خداي سبحان است. پس بايد نگريست كه چگونه خداوند بر امر گناهكاران در دنيا وآخرت پرده مي­افكند.
امام رضا(ع) مي­فرمايند:
«بر مؤمن سزاوار است كه از پروردگار و پيامبر و امام خود سه خصلت را بياموزد: خصلتى كه از پروردگار بايد بياموزد، عيب پوشى و كتمان است...»[8]
پس به فرموده امام صادق(ع) گوش فرا داده و هيچ كس را رسوا مكن؛ چرا كه «ستّار العيوب» قبايح تو را از غير پوشانيده و كسى را به او مطّلع نكرده، تو نيز به حكم «متخلّق به اخلاق الهي شدن» عيب كسى را فاش مكن و عيب‏پوش باش.[9]
شرط عيب پوشي
پرده‏پوشى در كارهاى حرام با نهي از منكر منافات ندارد ولى اگر نهى از منكر متوقف بر آن باشد كه آن امر فاش شود بقول مشهور فاش كردن آن جائز است و بلكه واجب است؛ زيرا همه جا عيب‏پوشى ارزش نيست، گاهى بايد افشاگرى كرد[10]و عيب پوشي در موردى است كه عيوب پنهانى سرچشمه مشكلات اجتماعى نگردد كه در آنجا وظيفه افشاگرى به ميان مى‏آيد.
عيب پوشي وجه تمايز نفاق وايمان
از جمله وجه تمايز نفاق و ايمان، عيب پوشي است. در روايات عيب پوشي را از صفات مؤمن دانسته[11] و پرده­دري و عيبجويي را صفت اهل نفاق[12] برشمرده­اند.
موارد عيب پوشي
1-عيب پوشي مؤمن
امام باقر(ع) فرمود: مؤمن به مؤمن حق واجب دارد كه تا هفتاد گناه كبيره بر او پرده پوشى كند.[13]
2-عيب پوشي همسايه
امام سجاد(ع) مي فرمايند: امّا حق همسايه تو آنست كه در پشت سرش آبرويش را نبرى... و اگر از او چيز ناشايسته‏اى سراغ دارى آن را پرده‏پوشى كنى... .[14]
3-عيب پوشي خردسالان
امام زين العابدين(ع) فرمودند : حق خردسال اين است كه بر او رحمت آرى... از خطايش بگذرى و پرده‏پوشى كنى... كه اين خود سبب بازگشت (و اصلاح حال) اوست.[15]
4-عيب پوشي از كسي كه مقام فرد را حفظ كرده است.
از جمله وصيت امير المؤمنين(ع) به محمد حنيفة این است:
...پاداش كسى كه مقام تو را حفظ كرده اين نيست كه حق او را ضايع گردانى و يا در برابر پرده‏پوشيهاى او با او بد رفتارى كنى.[16]
5-عيب پوشي سائل
امام سجاد(ع) مي­فرمايند: حق سائلى كه صدق نيازمنديش را بفهمى اينست كه به او چيزى بدهى و اگر در صدق او شك دارى و سابقه تهمت دارد به او توجه مكن كه مبادا كيد شيطان باشد و تو را از خط خود باز دارد و تو را از قرب پروردگارت منحرف كند ولى بر او پرده‏پوشى كن... .[17]
عيب پوشي از جمله صفات رهبر
امام علي(ع) به مالك اشتر در رابطه صفات رهبر مي­فرمايند :
... هر كس از رعايا نسبت به مردم عيب‏جوتر است او را از خود دور كن و دشمن بدار. زيرا طبعا در مردم عيب‏هائى است كه بايستی والى بيشتر از ديگران آنها را بپوشد. در مقام مباش كه عيب آنها را بدانى؛ زيرا هر چه را دانى بايد آن را اصلاح كنى ولى آنچه از تو پنهان است خداوند مي­فرمايد تا مي­توانى بديها را بپوش تا خدا عيب پوشى را بر تو آسان كند.[18]
پس از صفات يك رهبر آگاه، عيب‏پوشى و بازگذاشتن راه عذر و توبه‏ مردم است[19].
آنچه عيب را مي پوشاند
1- شكيبايى، پوشاننده عيب‏هاست. [20]
2- پرسش كردن، وسيله پوشاندن عيب‏هاست.[21]
3-آن كس كه لباس حياء بپوشد، كسى عيب او را نبيند.[22]
4- عيب تو تا آنگاه كه روزگار با تو هماهنگ باشد، پنهان است[23].
5-هر كه جامه علم و دانش بر تن كند، عيوبش از چشم مردم نهان شود[24].
6-پرده بديها، خاموشى است[25].
7- پرده عيبها، عقل است. [26]
8- مسالمت با مردم،‏ عيب‏ها را مى‏پوشاند.[27]
علل وانگيزه عيب پوشي
1-رضاي خداوند:
حضرت رسول اكرم(ص) مي­فرمايند: خداوند باحيا و پرده‏پوش است و حيا و پرده‏پوشى را دوست دارد.[28]
2- جنبه عمومى و همگانى پيدا نكردن گناه [29]
حضرت على(ع) فرمود: اگر مؤمنى را بيابم (و ببينم) بر كار بد و گناهى مشغول است همانا او را به لباس خود و يا به لباس او مي­پوشانم. (مقصود آنست كه شخص داراى ايمان اگر گناهى در خلوت و پنهانى انجام مي­دهد و كسى او را در آن حال ببيند نبايد عمل او را آشکار سازد و بر كسى ديگر خبر كند بلكه بايد پرده‏پوشى نمايد؛ زيرا اين خود گناه بزرگى است[30] و در قرآن كريم از آن نهى شده و وعده عذاب به كسانى كه مرتكب اين معصيت كبيره شوند داده شده است:
«كسانى كه دوست دارند زشتيها در ميان مردم باايمان شيوع يابد، عذاب دردناكى براى آنان در دنيا و آخرت است»[31]
3- پوشاندن عيب خود:[32]
به حكم عقل چون آدمي نمي­پسندد كه عيب او بر همه آشكار شود لذا بايد عيب پوش مردم باشد تا خداوند متعال نيز عيب پوش او باشد. در روايتي مردي به پيامبر خدا(ص) عرض كرد: دوست دارم خداوند عيبهاي مرا بپوشاند. حضرت فرمودند: عيبهاي برادرانت را بپوشان.[33]پس انسان به خاطر آنچه از خود سراغ دارد بايد عيب برادرش را بپوشاند.
4- انجام وظيفه خود در برابر مؤمن [34]
و...
آثار عيب پوشي
1-آمرزش الهي
حضرت رضا(ع) مي فرمايند: «...و آن كس كه گناه را پنهان مى‏دارد مشمول آمرزش الهى است»[35]
2-وارد شدن بر بهشت
رسول خدا(ص) فرمودند: هيچ فردي، عيبي از برادر مسلمانش نبيند كه آن را بپوشاند، مگر اينكه به بهشت درآيد.[36]
3-پوشانده شدن عيوب او در قيامت
از پيامبر اكرم(ص) روايت شده است كه فرمود: «هيچ بنده‏اى عيب ‏بنده‏اى را پوشيده نمى‏دارد مگر آنكه خداوند به روز قيامت عيب او را پوشيده مى‏دارد.» [37]
4- پوشانده شدن عيوب او در دنيا وآخرت
پيامبراسلام(ص) مي­فرمايند: هر كه عيب برادرش را بپوشد خدا در دنيا و آخرت عيوبش را به پوشاند.[38]
5-عيب پوشي همانند نجات دادن دختر زنده به گور شده
رسول خدا(ص) فرمودند: هر كس زشتكاري مؤمني را بپوشاند، چنان است كه دختر زنده به گور شده­اي را نجات دهد.[39]
6- عيب پوشي همانند زنده كردن مرده
پيامبراسلام(ص) مي­فرمايند: اگر كسى عيب مسلمانى را بپوشاند، چنان است كه گويى مرده‏اى را زنده كرده است.[40]
7-اصلاح و بازگشت از گناه[41]
آثار عدم عيب پوشي
1-مشمول غفران الهي نشدن
رسول خدا(ص) فرمود: «همه امّت من بخشش مى‏يابند، جز پرده‏دران...[42]
2-فاش شدن عيوب او توسط خداوند
امام علي(ع) مي­فرمايند: هر كه دنبال عيبهاي مردم بگردد، خداوند عيبهاي او را بر ملا سازد.[43]
3-ذليل شدن
حضرت رضا(ع) مي­فرمود: " آن كس كه گناه را نشر دهد مخذول و مطرود است.[44]
4-در حكم آغاز كننده آن زشتي بودن
از امام صادق(ع) روايت شده است: رسول خدا(ص) فرمود: «اگر كسى زشتى را آشكار سازد، همچون آغازگر آن است»[45]
5-محروم شدن از دوستي دلها
امام علي(ع) مي­فرمايند: هر كه در عيبهاى نهانى مردم تفحّص كند، خدا او را از دوستى دلها محروم گرداند.[46]


[1] - راغب اصفهاني،حسين بن محمد؛ ترجمه وتحقيق مفردات الفاظ قرآن‏، خسروى حسينى سيد غلامرضا، تهران‏، انتشارات مرتضوى‏،1375 ش‏، دوم، ج‏2، ص 183
[2] - مصطفوى،حسن‏؛التحقيق في كلمات القرآن الكريم‏، تهران، بنگاه ترجمه و نشر كتاب‏،1360 ش‏ ، ج‏8، ص271
[3] - نراقي،ملا احمد؛معراج السعاده ،قم،زهير،1386ه.ش،اول ، ص429
[4] - مجلسي ،محمد باقر؛آداب معاشرت- ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار، محمد باقر كمره‏اى، تهران‏، اسلاميه‏،1364 ش‏، اول،2جلد،ج‏1،ص 58
[5] -- علامه مجلسي؛ترجمه الإيمان و الكفر بحار الانوار، عزيز الله عطاردى‏، تهران‏، انتشارات عطارد،1378 ش ، ج‏1 ،ص 499
[6] - سيد رضي؛ نهج البلاغة، محمد دشتى‏، قم‏، مشهور،1379 ش‏، اول‏، خطبه 140 ، ص 259
[7] - حسن بن شعبه حرانى؛تحف العقول، احمد جنتى‏، تهران‏، مؤسسه امير كبير، اول،‏1382 ش‏،ص811
[8] - سيد نعمت الله جزائرى‏،قصص الأنبياء( قصص قرآن)،فاطمه مشايخ‏ ،تهران‏،انتشارات فرحان‏ ،اول،‏1381 ش‏،ص817
[9] - منسوب به امام جعفر صادق عليه السلام‏؛ مصباح الشريعة، عبد الرزاق گيلانى‏،تهران،‏ پيام حق‏،اول‏،1377 ش‏،ص70
[10] -. قرائتى محسن ؛ تفسير نور، تهران‏، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن‏،1383 ش‏، يازدهم‏، ج‏5 ، ص : 69
[11] - علامه مجلسى‏؛اخلاق اسلامى- ترجمه جلد پانزدهم بحار الانوار،محمد باقر كمره‏اى‏، تهران،‏ مهر،اول‏
،ص 293
[12] - ايمان و كفر-ترجمه الإيمان و الكفر بحار الانوار ، ج‏2 ،ص 423
[13] ثقة الإسلام كلينى،‏اصول كافى ،محمد باقر كمره‏اى،‏ قم،‏ انتشارات اسوه‏، سوم‏، 1375 ش‏،ج‏4،ص : 611
[14] - طبرسى، رضى الدين حسن بن فضل ؛ ‏مكارم الأخلاق، ‏سيد ابراهيم مير باقرى،‏ تهران،فراهانى،‏ دوم،‏ 1365 ش‏، ج‏2 ،ص338
[15] - تحف العقول-ترجمه جنتى ص : 415
[16] - شيخ صدوق،‏كتاب المواعظ ،‏عزيز الله عطاردى‏، تهران،‏مرتضوى،‏اول‏،ص 65
[17] - آداب معاشرت-ترجمه جلد شانزدهم بحار الانوار ج‏1 ص 7
[18] - شيخ صدوق ،خصال، محمد باقر كمره‏اى‏، تهران ،‏انتشارات كتابچى‏، اول،‏1377 ش‏، ج‏2 ص 75
[19] - تفسير نور ، ج‏5 ،ص 92
[20] - نهج البلاغة-ترجمه دشتى، ص : 625، حكمت 6
[21] - همان
[22] - همان ،ص : 677حكمت 223
[23] - همان، ص : 635حكمت 51
[24] - تحف العقول-ترجمه جنتى،ص : 311
[25] - خوانساري، جمال الدين؛ شرح آقا جمال الدين خوانساري بر غرر الحكم، دانشگاه تهران، 1366 ش، 7 جلد، ،ج‏4 ،ص 390
[26] - شرح آقا جمال الدين خوانسارى بر غرر الحكم ، ج‏4 ،ص 389
[27]- علامه مجلسى‏؛بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار ،تهران‏ ،اسلاميه‏، مختلف ،42 جلد، ج‏66 ،ص 332
[28] - پاينده‏، ابو القاسم ؛ نهج الفصاحة مجموعه كلمات قصار حضرت رسول ص‏، تهران‏، دنياى دانش، چهارم‏، 1382 ش‏، ص294
[29] - مكارم شيرازى، ناصر ؛تفسير نمونه، تهران‏،‏ دار الكتب الإسلامية،1374 ش، اول ، ج‏14، ص406
[30]- آشتيانى ،ميرزا احمد؛طرائف الحكم يا اندرزهاى ممتاز،تهران‏، كتابخانه صدوق‏ ،سو م ،‏1362 ش‏،‏ج‏2 ، ص 38
[31] - سوره نور ،آيه 19 إنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ
[32] - تحف العقول-ترجمه جنتى ، ص 143
[33] -محمدي ري شهري ،محمد؛ميزان الحكمه،قم،دارالحديث،اول،1377ش، ج9 ،ص4221
[34] - اصول كافى-ترجمه كمره‏اى ، ج‏4، ص : 611
[35] - شيخ كليني؛اصول كافى،حاج سيد جواد مصطفوى‏، تهران‏، كتاب فروشى علميه اسلاميه‏،اول، ج‏4،ص 160
[36] - نراقي ،مولامهدي ؛علم اخلاق اسلامي(ترجمه كتاب جامع السعادات)،ترجمه سيد جلال الدين مجتبوي،انتشارات حكمت،1366ه.ش،اول، ج2،ص363
[37] - خرمشاهى، بهاء الدين – انصارى،‏ مسعود؛پيام پيامبر، تهران‏، منفرد،اول‏،1376 ش‏،ص591
[38] - آيت الله مشگيني ،نصايح ،‏احمد جنتى‏، قم،‏ الهادى‏، بيست و چهارم،1382 ش‏ ،ص 22
[39] - ميزان الحكمه ،ج9، ص4221
[40] - پيام پيامبر ، ص 697
[41] - تحف العقول-ترجمه جنتى ، ص 415
[42] - پيام پيامبر،ص591
[43] -شرح آقا جمال الدين خوانسارى بر غرر الحكم، ج‏5، ص 371
[44] - اصول كافى-ترجمه مصطفوى،ج‏4،ص 160
[45] - پيام پيامبر ، ص 593
[46] - شرح آقا جمال الدين خوانسارى بر غرر الحكم ، ج‏5 ،ص 371


منبع : پژوهه

خبرنامه - شبکه های اجتماعی

آمار سایت

    تندیس جشنواره

    pagerank